Vĩnh biệt cựu Chủ tịch Cuba Fidel Castro!

0
372

Vào cuối bản tin truyền hình chính quyền Cuba cuối ngày 25-11, Chủ tịch Raul Castro báo cáo về sự biến mất của anh trai bản thân, lãnh tụFidel Castro: “Ngày bữa nay, 25-11, vào lúc 22 giờ 29 phút, Tổng Tư lệnh Cách mạng Cuba Fidel Castro qua đời”. Chủ tịch Raul bị cắt báo cáo bằng cụm từ “Cách mạng Cuba, chiến thắng vĩnh viễn”.

Quốc tang 9 ngày

Chủ tịch Raul nói rằng thi hài của lãnh tụ Fidel sẽ được hỏa táng theo tâm nguyện của ông. Tro cốt ông Fidel sẽ được an táng tại nghĩa trang Santa Ifigenia ở TP Santiago de Cuba vào ngày 4-12. Người dân Cuba có khả năng tỏ lòng tôn kính vị lãnh tụ tại Đài Tưởng niệm José Martí ở thủ đô Havana vào ngày 28 và 29-11. Ngoài ra, theo báo cáo của chính phủ ngày 26-11, Cuba sẽ cơ quan quốc tang 9 ngày (từ 26-11 đến 4-12).

Ông Fidel hình như đã dự cảm về cái chết trước thềm sinh nhật lần thứ 90. Hồi tháng 4 qua, diễn văn trong kỳ Đại hội Đảng Cộng sản Cuba, ông nói: “Chết sớm hay muộn rồi cũng đến với mọi người tuy nhiên lý tưởng của những người cộng sản Cuba vẫn trường tồn”.

Những năm kệ cận đây, do hiện trạng khỏe mạnh cho nên ông Fidel ít chào đời trước công chúng. Trước đó, vào năm 2006, ông phải phẫu thuật ruột kết cho nên tạm trao quyền điều hành nhà nước cho ông Raul. Hai năm sau, ông Raul official lên nắm quyền thay anh trai.

Là nguyên thủ nhà nước chăm sóc nhà nước lâu năm thứ 3 trên những châu lục (sau Nữ hoàng Anh Elizabeth và Quốc vương Thái Lan Bhumibol Adulyadej), ông Fidel được ca ngợi là một lãnh tụ đã mang nhà nước Cuba back với dân chúng sau khi lãnh đạo phong trào nhữngh mạng lật đổ chính sách độc tài Fulgencio Batista vào năm 1959.

Theo Cơ quan Nghiên cứu An ninh chính quyền Cuba, ông Fidel trở thành vị nguyên thủ bị mưu sát đa dạng nhất trong history những châu lục khi có đến 637 âm mưu và 164 lần ám sát hụt nhắm vào ông trong thời lượng nắm quyền.

Ông Fabian Escalante, vệ sĩ của ông Fidel, thừa nhận Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) thi hành 638 âm mưu ám sát vị lãnh tụ này khi mối quan hệ 2 nước còn stress. Dù vậy, không lâu trước lúc qua đời, ông Fidel đã tận mắt một trong những chương trình history khi mối quan hệ Cuba – Mỹ được nối lại sau đa dạng thập kỷ đóng băng.

Chủ tịch nước Trần Đại Quang đến chào lãnh tụ Cuba Fidel Castro ngày 15-11-2016Ảnh: Bộ Ngoại giao
Chủ tịch nước Trần Đại Quang đến chào lãnh tụ Cuba Fidel Castro ngày 15-11-2016Ảnh: Bộ Ngoại giao

Tầm tác động cực lớn

Nhiều người dân Cuba không khỏi bàng hoàng khi hay tin bạo tàn. Một cư dân tên là Yoani Sánchez đề cập một bức hình ảnh lên Twitter với dòng chú thích nghẹn ngào: “Sẽ chỉ còn một ít giờ nữa là ban mai ngày mới – ngày căn bản trong đời sống tôi mà không có sự hiển hiện của Fidel Castro”. Nữ y tá Dayan Montalvo, 22 tuổi, thể hiện: “Thật là thảm kịch. Tất cả chúng tôi đều lớn lên bên ông. Ai cũng nhận thấy đau lòng khi nghe tin”.

“Chúng tôi sẽ không ngừng thừa hưởng di vật của ông (Fidel Castro), giương cao ngọn cờ không phải chịu tác động” – Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro viết trên Twitter. Trong khi đó, Tổng thống Pháp Francois Hollande chia buồn trước sự mất mát của một đối tượng có tầm tác động lớn.

Điện Kremlin cho biết Tổng thống Nga Vladimir Putin ca ngợi ông Fidel là “icon của giai đoạn”, “một người mạnh mẽ và tinh tường thường xuyên nhìn về ngày tới tràn đầy niềm tin”.

Nhà Trắng công khai lời chia buồn của Tổng thống Mỹ Barack Obama tới người thân quen ông Fidel Castro khá muộn.

Ông Obama nói rằng: “Trong gần 6 thập kỷ qua, mối mối quan hệ giữa Mỹ và Cuba gắn với bất hòa và những bất bạn bènh trị sâu sắc. Trong suốt nhiệm kỳ tổng thống của tôi, chúng tôi lưu lại quá khứ đằng sau, đuổi theo một ngày tới mà trong đó những mối mối quan hệ giữa hai nước chúng ta được định hình không phải bởi những biểu trưng, mà bởi văn hóa, thương mại và chúng ta – những hư hỏng chung giữa 2 láng giềng với nhau”.

“Để đi đến bước này có sự đóng góp của người Mỹ gốc Cuba, những người đóng góp rất đa dạng cho nhà nước của chúng tôi và những người rất quhoàn toàn hài lòng đến những người thân yêu của họ ở Cuba. Hôm nay, chúng tôi gửi lời chia buồn tới người thân quen của ông Fidel, cả những lo nghĩ và lời cầu nguyện của chúng tôi đến dân chúng Cuba. Trong những ngày sắp tới, họ sẽ nhớ lại quá khứ và nhìn về ngày tới. Khi đó, người dân Cuba Cần Biết rằng họ có một người bạn và đối tác tại Mỹ”.

Theo cảm nhận của học giả người Cuba Louis A. Perez Jr., ông Fidel Castro là “một đối tượng history mà tầm tác động vượt xa quy mô nhà nước do ông lãnh đạo”. Thành tựu lớn nhất ông lưu lại cho Cuba là hệ thống y tế đi đầu những châu lục, dạy dỗ free và tác động của mafia bị gạt bỏ.

Là người đã thay đổi Cuba từ sân chơi của giới nhà giàu Mỹ thành icon chống lại Washington, ông Fidel cũng đi qua quãng thời lượng cầm quyền của 10 đời tổng thống Mỹ. Tuy nhiên, theo báo The Guardian (Anh), sự biến mất của ông ít tác động đến mối quan hệ Cuba – Mỹ, thay vào đó Tổng thống Mỹ đắc cử Donald Trump mới là yếu tố khó đoán.

VN chia buồn sâu sắc

Ngày 26-11, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản VN, Chủ tịch nước, Chính phủ và Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã gửi điện chia buồn.

Bức điện có đoạn viết: “Đảng, chính quyền, Chính phủ, Quốc hội và dân chúng VN vô cùng cảm động và buồn đau sâu sắc được sự đồn đoáng chí Fidel Castro Ruz, nguyên Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Cuba, nguyên Chủ tịch Hội đồng Nhà nước và Hội đồng Bộ trưởng nước Cộng hòa Cuba, lãnh tụ của dân chúng Cuba huynh đệ, nhà lãnh đạo cộng sản và nhữngh mạng kiên cường của những dân tộc Mỹ Latin và phong trào đấu tranh vì hòa bình, không phải chịu tác động dân tộc, tự do và chủ nghĩa cộng đồng, từ trần vào ngày 25-11-2016. Cuộc đời ngây thơ và công danh bất tử của bạn bè Fidel Castro sẽ sống mãi trong công danh nhữngh mạng vẻ vang của dân chúng Cuba và những dân tộc đang nỗ lực đấu tranh nhằm xây dựng một những châu lục công bằng, văn minh, dân chủ, phồn vinh và phúc hạnh… Trong giây phút đau thương vô hạn này, những người cộng sản và dân chúng VN một lần nữa xin xách định lại tình đoàn kết tác chiến kiên định với những người cộng sản và dân chúng Cuba huynh đệ. Đồng chí Fidel Castro sống mãi trong công danh nhữngh mạng Cuba và của những dân tộc huynh đệ trên những châu lục”.

D.Ngọc

HUỆ BÌNH