Nghe “con nuôi Fidel” kể chuyện

0
363

Uyên bác, nhân đức và đơn giản

Từng được dịch thuật cho Chủ tịchFidel Castro ngay khi còn là lưu học sinh ở Cuba và bước này là cán bộ Đại sứ quán VN Dân chủ Cộng hòa tại Havana và ở Bộ Ngoại giao, ông Bin vô cùng buồn đau khi nghe tin lãnh tụ Fidel Castro qua đời.

“Từ khi trở thành cán bộ ngoại giao, những lần được gặp lãnh tụ Fidel càng đa dạng và dấu ấn đối với ông trong trái tim tôi ngày một sâu đậm. Ông là lãnh tụ vĩ đại, uyên bác, nhân đức và đơn giản” – ông Bin kể.

Ông Fidel Castro và ông Nguyễn Đình Bin, người được mệnh danh là “con nuôi Fidel”. (hình ảnh do đối tượng cung cấp)
Ông Fidel Castro và ông Nguyễn Đình Bin, người được mệnh danh là “con nuôi Fidel”. (hình ảnh do đối tượng cung cấp)

“Tôi dấu ấn nhất là chuyến thăm căn bản vào tháng 9-1973, sau khi VN và Mỹ vừa ký kết Hiệp định Paris. Ông Fidel là nguyên thủ ngoại quốc độc quyền tới VN mà đề nghị đến Cam Lộ (Quảng Trị), vùng đất vừa giải tỏa. Lãnh đạo của ta khá chần chừ vì đạn bom, mìn ở địa điểm đó còn rất đa dạng. Trước sự cương quyết của ông Fidel, Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã cùng ông đi thăm những chiến sĩ. Ông nói những chiến sĩ hãy mang lá cờ của quân giải tỏa cắm vào Sài Gòn và 2 năm sau, ngọn cờ ấy đã tung bay tại Dinh Độc Lập” – ông Bin kể.

Cũng theo ông Bin, ông Fidel rất yêu quý lãnh đạo VN, nhất là Chủ tịch Hồ Chí Minh. Khi Bác Hồ mất, ông Fidel không trực tiếp sang viếng được tuy nhiên đã cử một đoàn cao cấp đến Hà Nội.

Lãnh tụ Fidel tiếp Thủ tướng Phạm Văn Đồng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp… sang thăm một nhữngh hết sức trân trọng và gần gũi. Khi Phó Thủ tướng Lê Thanh Nghị thăm Cuba năm 1967, ông được ông Fidel đích thân lái xe đưa đi thăm nông trường nuôi bò Picadura cạnh Havana. Sau đó, Cuba tặng tương đương bò, tương đương gà cho VN, qua đó bày tỏ tâm huyết hỗ trợ VN xây dựng đất nước, cải tiến kinh tế.

Ông Nguyễn Đình Bin dịch thuật cuộc gặp giữa ông Fidel và Thủ tướng Phạm Văn Đồng vào tháng 3-1974. hình ảnh tài liệu

Ông Nguyễn Đình Bin dịch thuật cuộc gặp giữa ông Fidel và Thủ tướng Phạm Văn Đồng vào tháng 3-1974. hình ảnh tài liệu

Cuba là nước căn bản công nhận Mặt trận Dân tộc Giải phóng của VN. “Vì VN, Cuba sẵn sàng hy sinh cả máu của bản thân. Tôi là người vinh hạnh dịch câu đó khi ông Fidel nói vào ngày 2-1-1966, tại cuộc mít tinh to lớn của 33 vạn dân ở Quảng trường Cách mạng tại Havana. Tôi dịch câu ấy mà rưng rưng quá trình mọi người vỗ tay như sấm. Đây chính là lời nói từ trái tim, không phải lời nói ngoại giao” – ông Bin kể.

Theo ông Nguyễn Đình Bin, ông Fidel rất có tài hùng biện. Ông phải thường diễn văn liên tục 3-4 giờ, không có giấy tờ dự định sẵn. Do đó, mỗi khi lãnh tụ Cuba thăm VN, ông Bin đều phải dịch “đuổi”.

“Lần nào gặp tôi, ông cũng gọi tôi bằng cái tên Cuba, gọi tôi với đại từ gần gũi nhất để gọi người thân trong người thân quen. Có thể dịch là “con” – ông Bin cảm động. Ông nói thêm Chủ tịch nước Trần Đại Quang chắc có lẽ là nhà lãnh đạo ngoại quốc sau cùng được gặp ông Fidel khi Chủ tịch nước thăm Cuba ngày 15-11 vừa qua.

Ông Fidel đích thân lái xe đưa Phó Thủ tướng Lê Thanh Nghị thăm nông trường nuôi bò ở Cuba vào tháng 7-1967. hình ảnh tài liệu

Ông Fidel đích thân lái xe đưa Phó Thủ tướng Lê Thanh Nghị thăm nông trường nuôi bò ở Cuba vào tháng 7-1967. hình ảnh tài liệu

Người truyền niềm tin

Nhà sử học Dương Trung Quốc nhấn mạnh đối với những dòng ông, lãnh tụ nhữngh mạng Fidel Castro là icon cho Cuba – một đất nước kiên cường trong cuộc đấu tranh chống đế quốc Mỹ. Chính cho nên, ở những năm 1970, icon Fidel là sự đồng cảm mạnh mẽ dành cho cuộc đấu tranh giải tỏa dân tộc, đồng bộ đất nước của VN.

Điều đặc điểm khác biệt không những thế là lãnh tụ Fidel Castro đã tới VN vào năm 1973, thời điểm sau khi Hiệp định Paris ký kết, đánh dấu cột mốc cần chú trọng trên bước đường đồng bộ đất nước của con người. Sau này, ông thăm VN thêm 2 lần vào những năm 1995 và 2003.

Có thể thấy, vị kì cựu nhữngh mạng qua đời vào thời điểm có đa dạng biến chuyển, cần chú trọng hơn cả là việc thông phải thường hóa mối quan hệ giữa Mỹ và Cuba. Điều này bày tỏ sự kiên cường của Cuba, đi qua một công đoạn trường kỳ đấu tranh duy trì quyền tài phán, chính sách nhữngh mạng. “Cá nhân tôi cho rằng ý chí nhữngh mạng của ông có khả năng truyền niềm tin cho đa dạng những dòng” – nhà sử học Dương Trung Quốc nhấn mạnh.

Dương Ngọc