Điều lãnh tụ Fidel Castro còn nuối tiếc

0
352

Từ ngày 28 đến 30-11, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, Chủ tịch Hội Hữu nghị VN – Cuba, sẽ đứng đầu đoàn đại biểu cao cấp Đảng và chính quyền VN dự lễ tang cấp chính quyền nguyên Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Cuba, nguyên Chủ tịch Hội đồng Nhà nước và Hội đồng Bộ trưởng nước Cộng hòa Cuba, lãnh tụ của dân chúng Cuba – ông Fidel Castro Ruz.

Máu và giọt mồ hôi

Có mặt trong đoàn sang Cuba là ông Phạm Tiến Tư, Phó Chủ tịch Hội Hữu nghị VN – Cuba, nguyên Đại sứ VN tại Cuba – người từng gắn bó với Cuba gần 50 năm, coi nhà nước này như Tổ quốc thứ hai. Với ông Tư, dù biết lãnh tụ Fidel tuổi cao, sức yếu tuy nhiên tin ông từ trần vẫn hết sức đột ngột, buồn đau.

Trong tâm tưởng của ông Tư, ông Fidel không chỉ là lãnh tụ tối cao của Cuba mà còn là người bạn hết sức gần gũi với VN, không ngừng đứng cạnh dân chúng VN trắng trong giai đoạn chống Mỹ với lời nói đi đầu “Vì VN, Cuba sẵn sàng hiến dâng cả máu của bản thân”.

Lãnh đạo Đảng, chính quyền đón tiếp Chủ tịch Fidel Castro thăm nước ta lần thứ nhất tại airport Gia Lâm vào tháng 9-1973. Ảnh: TƯ LIỆU

Lãnh đạo Đảng, chính quyền đón tiếp Chủ tịch Fidel Castro thăm nước ta lần thứ nhất tại airport Gia Lâm vào tháng 9-1973. Ảnh: TƯ LIỆU

Ông Tư cảm động kể ngày 30-4-1975, ngay sau khi nghe tin dân chúng ta giải tỏa miền Nam, đồng bộ nhà nước, Chủ tịch Fidel đã đến ngay Đại sứ quán nước ta để chúc mừng. Chủ tịch Fidel đặc điểm khác biệt vui mừng, ôm hôn nồng hậu các cán bộ đại sứ quán. Ông còn khui một chai rượu rum đặc điểm khác biệt của Cuba đã được cất giữ 70 năm để chung vui. Ông nói: “Nếu như trong cuộc chiến chống Mỹ, vì VN, Cuba sẵn sàng hiến dâng cả máu của bản thân thì đến giai đoạn hòa bình, Cuba sẵn sàng đổ giọt mồ hôi để xây dựng lại VN mười phần chỉnh tề hơn, to đẹp hơn như Chủ tịch Hồ Chí Minh hằng ước nguyện trong Di chúc quý báu”.

Quan hệ hữu nghị cổ điển VN – Cuba được official cài đặt từ ngày 2-12-1960 do Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chủ tịch Fidel dày công gây dựng, vun đắp. Ông Fidel đã thăm official VN 3 lần vào tháng 9-1973, tháng 12-1995 và tháng 2-2003. Trong đó, sự ấn tượng mạnh mẽ nhất là chuyến thăm vào tháng 9-1973, khi ông là nguyên thủ ngoại quốc căn bản tới thăm vùng mới được giải tỏa ở Quảng Trị.

Ông Hoàng Lương, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, tiết lộ trong chuyến đi này, Chủ tịch Fidel Castro đã thi hành được một trong các ước nguyện của ông là tới thăm vùng đất mới được giải tỏa Quảng Trị, gặp mặt lãnh đạo Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa Miền Nam VN.

Chuyến đi đáng nhớ

Ngày 15-9-1973, một chuyến bay đặc điểm khác biệt đã đưa Chủ tịch Fidel cùng đoàn đại biểu chính phủ Cuba và Thủ tướng Phạm Văn Đồng tới Đồng Hới (tỉnh Quảng Bình), rồi không ngừng đi bằng xe hơi vào Quảng Trị.

Khi đoàn xe rời Đồng Hới khoảng 20 km, Chủ tịch Fidel bỗng dưng yêu cầu ngừng lại vì thấy một số người đang cáng một người tổn thương. Chủ tịch Fidel cùng Thủ tướng Phạm Văn Đồng hỏi thăm niềm nở cô gái mới 17 tuổi tổn thương do bom bi nổ khi đang tham dự lấp hố bom. Xúc động mạnh mẽ, Chủ tịch Fidel tức thời lệnh cho đại sứ Cuba sắp đặt xe hơi chở cô gái ra Vĩnh Linh cấp cứu và định đoạt hỗ trợ VN xây dựng một bệnh viện tại Đồng Hới.

Sau buổi gặp mặt đại diện Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa Miền Nam VN tại Cam Lộ (tỉnh Quảng Trị), Chủ tịch Fidel đi thăm và dự mít tinh tại cao điểm 241 Tân Lâm – vốn là cứ địa lớn của Mỹ mới được ta giải tỏa, vẫn còn ngổn ngang xác xe gia tăng, bọc thép, đại bác bị bỏ lại.

Trong chuyến thăm này, Chủ tịch Fidel tặng VN 5 công trình kinh tế cần chú trọng với tổng trị giá khoảng 80 triệu USD, gồm: nhà nghỉ Thắng Lợi (Hà Nội), Bệnh viện VN – Cuba tại Đồng Hới (tỉnh Quảng Bình), trại bò Mộc Châu, trại gà Lương Mỹ và đường cao tốc Xuân Mai; tặng bò tương đương, gà tương đương và chi hơn 6 triệu USD để mua thiết bị tối tân, đồng thời cử chuyên viên cầu đường sang VN tham dự cùng bộ đội Trường Sơn làm rộng đường mòn Hồ Chí Minh…

Sau này, trong bài viết đăng trên báo Granma (Cuba) về các kỷ niệm trong chuyến đi năm 1973, lãnh tụ Fidel Castro nhấn mạnh: “Không hiểu vì sao họ có khả năng chống chọi được đa dạng bom đạn chừng đó? Những chúng ta này thật đáng khâm phục”.

Gặp Chủ tịch nước Trần Đại Quang ngày 15-11 vừa qua, cùng ôn lại các dấu mốc history nổi trội trong mối quan hệ hai nước hơn 50 năm, lãnh tụ Fidel vẫn nhắc lại các sự ấn tượng sâu sắc trong các chuyến thăm VN, đặc điểm khác biệt là chuyến đi Quảng Trị năm ấy.

Trong chuyến thăm năm 1973, điều tiếc nuối nhất mà Chủ tịch Fidel một lần nữa nhắc lại là chẳng thể gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh khi Người còn sống. Trước đó, ngày 3-9-1969, khi được tin Bác Hồ mất, ông đã đến viếng tại đại sứ quán nước ta, khuôn mặt nặng trĩu buồn đau và cảm động. Ông ngồi lại rất lâu để hỏi chuyện về Bác, vô cùng nuối tiếc vì chưa được gặp Người. Hai nhà lãnh đạo tuy chưa gặp nhau tuy nhiên cảm tình vô cùng gần gũi, phải thường gửi quà cho nhau…

Dương Ngọc